Hoe ontstaat een puistje?

Je huid maakt talg, en dat is iets goeds! Het talg wordt gemaakt in de talgklier, en komt via de porie op de huid (a). Maar als die porie verstopt raakt, kun je een puistje krijgen. Een puistje ontstaat niet van de een op de andere dag, maar is een proces van enkele dagen tot weken. Het begint met een verstopte porie, die we als ze open en donker zijn een mee-eter (comedoon) noemen (c). Ze kunnen ook meer afgesloten onder de huid zitten, dan is het een gesloten comedoon (b).

Er spelen twee factoren een rol bij het ontstaan van een verstopte porie. Aan de ene kant maakt de porie veel talg, dit kan door je aanleg komen, de puberteit of je menstruatie cyclus. Voeding speelt hier mogelijk een rol, maar die verschilt per persoon en is lastig te onderzoeken. Aan de andere kant kan de talg de porie niet uit. De uitgang kan verstopt raken door vuil, dode huidcellen, cosmetica, vettige stoffen en noem maar op.

Sommige huidverzorgingsproducten en make-up kunnen voor verstopte poriën zorgen

Als een porie verstopt raakt, kan deze ontstoken raken. Ook hier spelen meerdere factoren een rol. De c. acnes bacterie heeft iedereen in de porie leven, maar sommige mensen hebben hier meer last van. Deze bacterie leeft van het talg en kan zich goed vermeerderen zonder zuurstof. De verstopte porie raakt ontstoken en verandert in een appel (d). Zeker als je huid geïrriteerd raakt, door wrijving of het proberen uit te knijpen van een verstopte porie, loop je het risico op een puist (e).

Door de ontsteking kunnen puistjes littekens achterlaten, zeker als je grote ontstekingen krijgen met cystes (f). Er zijn verschillende soorten littekens, ik noem ze vaak “kuiltjes”. Die zijn lastig te behandelen. Ze worden vaak met de tijd minder, maar als je ze echt wilt aanpakken heb je behandelingen nodig zoals lasertherapie of microneedling. Vlekjes na puistjes, bruin of rood, noemen sommige mensen ook littekens. Dit is echter een vorm van hyperpigmentatie die met de tijd ook minder wordt, maar waar goede huidverzorging ook een rol kan spelen.

Voorkomen is beter dan genezen, gebruik daarom goede huidverzorging en zit niet aan je huid


Het is vaak een kwestie van pech. De ene persoon heeft veel puistjes en ontstekingen, soms zelfs zo erg dat het littekens achterlaat. Dit noemen we vaak acne, en in zo’n geval zou ik altijd langs je huisarts gaan of een dermatoloog voor behandeling die littekens helpt voorkomen. Natuurlijk heb ik ook tips, maar er zijn ook medicinale opties die goed kunnen werken.

Skincare bij puistjes in een notendop: Reinig je huid goed, ’s morgens en ’s avonds. Gebruik je make up, reinig dan ook je make up tools zoals kwasten en sponsjes. Verwijder daarnaast eerst je make-up, en reinig daarna nog een keer. Gebruik altijd een crème, dit kan een gel-crème zijn maar hoeft niet. Sommige producten kunnen je huid verstoppen, en dat is vaak een kwestie van uitproberen. Goede zonbescherming helpt littekens en vlekjes te voorkomen. Als laatste kun je nog een exfoliant proberen, zoals salicylzuur/BHA, maar bouw het gebruik op en skip het als je huid geïrriteerd is. Ook kan retinol een optie zijn, maar pas op dat je je huidbarriere niet teveel irriteert want dat kan puistjes verergeren!